More

blue star ferries sponsorΟι κάμποι με τα εσπεριδοειδή, τα κηπευτικά, τα βοσκοτόπια για την εκτροφή των βοειδών, οι ελαιώνες της Τραγαίας, οι αμπελώνες στο βόρειο τμήμα του νησιού, αλλά και οι κτηνοτρόφοι των ορεινών περιοχών του Φιλοτίου και της Απειράνθου, προμηθεύουν εδώ και χρόνια τα ποικίλα προϊόντα τους (μοσχάρια, αιγοπρόβατα, τυροκομικά, λάδι, ελιές, σταφύλια, μέλι, εσπεριδοειδή, πατάτες, ντομάτες και άλλα κηπευτικά), έτσι ώστε να σχηματισθεί μ’ αυτά η κουζίνα της Νάξου.

Παρ’ότι η Νάξος δεν είναι κανένα μεγάλο νησί όπως η Κρήτη, έχει ενδιαφέρον να δούμε ότι η κουζίνα της δεν ήταν ενιαία – την εποχή ακόμη πριν διαμορφωθεί το οδικό δίκτυο που έφερε σε επικοινωνία τα χωριά – και στο νησί υπήρχαν τρεις βασικές κατηγορίες ναξιώτικης κουζίνας. Των παραλιακών περιοχών, όπου κυριαρχούσαν τα θαλασσινά και τα ψάρια, των πεδινών περιοχών όπου κυριαρχούσαν τα κηπευτικά, τα βοειδή και το βούτυρο -εφ’ όσον τα βουστάσια υπήρχαν στις πεδιάδες- και τέλος η κουζίνα των ημιορεινών και ορεινών περιοχών, όπου κυριαρχούσαν τα αμνοερίφια και το μαγείρεμα με το λάδι.

Από τα ναξιώτικα προϊόντα, αυτά που έχουν πανεθνική αναγνώριση, αλλά και κατανάλωση, είναι τα τυροκομικά, η ναξιώτική πατάτα και το λικέρ κίτρου, ενώ τα γευστικότατα φαγητά που συναντώνται στη Νάξο είναι τα εξής:

Από τα κρεατικά, το χοιρινό ρόστο (σκορδοκρασάτο χοιρινό στην κατσαρόλα), το χοιρινό φρικασέ με προβάτσες (το χόρτο του αμάραντου), ο χωριάτικος κόκορας (κρασάτος), το λεμονάτο κουνέλι, το κατσικάκι με πατάτες ή μακαρόνια, η βραστή ζούλα (γίδα), ο «καλόγερος» (μοσχάρι με μελιτζάνα και τυριά), το κοκκινιστό μοσχαράκι, ενώ από τα θαλασσινά η γούνα (κολιός), το σαλατούρι, ο γαύρος μαρινάτος, η αστακομακαρονάδα και το χταποδάκι στα κάρβουνα.

Τα γεύματα συνοδεύονται από φρεσκοκομμένη σαλάτα (με τη ναξιώτικη γλυκοντομάτα να πρωταγωνιστεί), ντόπια τυριά (γραβιέρα, αρσενικό, ξινότυρο κ.α.) το εξαίρετο ναξιώτικο αλλαντικό που είναι το ζαμπόνι (χοιρινό μπούτι) και βέβαια παντού και πάντα οι τηγανητές ναξιώτικες πατάτες.

Κάποια φαγητά είναι συνδεδεμένα με τις μεγάλες θρησκευτικές εορτές, όπως για παράδειγμα το πάτουδο (γεμιστό αρνάκι με σέσκουλα και μάραθο, με αρωματικά φυτά του νησιού, σκόρδο Κυκλάδων και ντόπιο ελαιόλαδο και με γαρνιτούρα πατάτες Νάξου) που αποτελεί το κύριο γεύμα την Κυριακή του Πάσχα, η «κουκουλομαεργιά» που μαγειρεύεται συνήθως την Πρωτοχρονιά, και η «σεφουκλωτή» πίτα τη Σαρακοστή.

Από τα τοπικά γλυκά ξεχωρίζει το «μελαχρινό», ένα είδος καρυδόπιτας, που περιέχει μικρή ποσότητα κίτρου και σερβίρεται συνήθως με παγωτό καϊμάκι φτιαγμένο από πρόβειο γάλα.