Blue Star - Serviroume Aigaio

Κάλυμνος - Σερβίρουμε Αιγαίο

Το νησί των σφουγγαράδων

blue star ferries sponsor
Κάλυμνος: Γαστρονομικός Προορισμός Blue Star - Greek Gastronomy Guide

Η Κάλυμνος είναι το τέταρτο σε έκταση νησί της Δωδεκανήσου με 120 τ.χλμ., τρίτο σε πληθυσμό με 16.000 κατοίκους και περιβάλλεται από αρκετά μικρά νησιά – ένα από αυτά είναι τα Ύμια – από τα οποία η Τέλενδος και η Ψέριμος κατοικούνται. Η Κάλυμνος είναι το νήσι των σφουγγαράδων. Το τόσο παρακινδυνευμένο ναυτικό επάγγελμα, έφερε στο νησί πλούτη, ευημερία, μεροκάματα, δόξα, γνώσεις από άλλους τόπους αλλά και πόνο και οδύνη για τις απώλειες τόσων ανθρώπων και διαμόρφωσε έτσι μια κοινωνία με πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μεταξύ των οποίων την περηφάνεια και δύναμη των κατοίκων του.

Στο Ναυτικό Μουσείο Καλύμνου θα γνωρίσει κανείς αναλυτικά και ιδιαιτέρως τεκμηριωμένα την σπογγαλιευτική δραστηριότητα της Καλύμνου που χάνεται στα βάθη των αιώνων.

Το 1869 εμφανίζεται το σκάφανδρο και φέρνει την επανάσταση στη σπογγαλιεία αλλά και πολλά δυστυχήματα με τη νόσο των δυτών που αφήνει πολλούς ανάπηρους και προκαλεί αρκετούς θανάτους.

Η σπογγαλιεία προκάλεσε ανάπτυξη στην Κάλυμνο, με αύξηση πληθυσμού από 5.000 το 1825 σε 23.000 το 1912. Η σπογγαλιεία συνεχίστηκε και μετά τον Β. Παγκόσμιο πόλεμο μέχρι το1962 όταν η Αίγυπτος και το 1972 η Λιβύη απαγορεύουν την σπογγαλιεία στα χωρικά τους ύδατα και έτσι οι Έλληνες σφουγγαράδες έχασαν τους πλούσιους αυτούς βυθούς.

H Πόθια βαστά κτισμένη στο λιμάνι που κυττάζει κατά την Ανατολή κτισμένη αμφιθεατρικά του κόλπου, διατηρεί μνήμες από την χρυσή εποχή.

Η Κάλυμνος τα τελευταία χρόνια ψάχνει τον δρόμο της ως προορισμός εναλλακτικού τουρισμού και θεωρείται ο Νο1 αναρριχητικός προορισμός στον κόσμο και είναι σαν τη Μέκκα της αναρρίχησης. Κάθε χρόνο την επισκέπτονται 10.000 αναρριχητές με μ.ό. 8 ημέρες παραμονή, δηλαδή η Κάλυμνος εξασφαλίζει 80.000 διανυκτερεύσεις τον χρόνο από τους αναρριχητές.

Γαστρονομία της Καλύμνου

Φούσκα σπινιάλο - Ουζομεζέδες - Greek Gastronomy Guide

Η Κάλυμνος ζει από την θάλασσα και για την θάλασσα. Τι κι αν η σπογγαλιεία έπαψε στις μέρες μας να συντηρεί το νησί. Η ναυτοσύνη δεν πήγε χαμένη και σήμερα ο αλιευτικός στόλος της Καλύμνου είναι ο μεγαλύτερος του Ν. Αιγαίου με πάνω από 400 σκάφη, πολλά εκ των οποίων είναι μεγάλα και ασχολούνται με το ψάρεμα του ξιφία, τα λεγόμενα «Ξιφιάδικα» (Η Κάλυμνος παράγει το 70% της πανελλήνιας παραγωγής ξιφία).

Εκτός των φρέσκων ψαριών που τροφοδοτούν όλες τις ψαραγορές του Αιγαίου, στην Κάλυμνο ο Γυναικείος Συνεταιρισμός Υπαπαντή παρασκευάζει μια σειρά από εξαιρετικά αλίπαστα προϊόντα.

Εκτός του μελιού που είναι φημισμένο, στην Κάλυμνο και ειδικά στην μικρή πεδιάδα του γραφικού όρμου-φιορδ στο Βαθύ καλλιεργούνται εσπεριδοειδή και κάποια εποχή η ποικιλία των χιώτικων μανταρινιών έκανε θραύση στις αγορές.

Το κύριο χαρακτηριστικό της κουζίνας της Καλύμνου δεν είναι μόνο ότι έχει ξεχωριστές γεύσεις, αλλά και ιδιαίτερες και μοναδικές ονομασίες πιάτων. Η τυπική κουζίνα της Καλύμνου περιλαμβάνει μεταξύ άλλων: «Mυρμιζέλι, αρβίτσα, φύλλα, ιστικό, μουούρι, σπινιάλο και υριστές».

Μουούρι είναι στην Κάλυμνο, ό,τι ο Λαμπριάτης στην Αστυπαλιά, δηλαδή το παραδοσιακό φαγητό του Πάσχα, ένα σημαντικό έθιμο και ταυτόχρονα μια τελετουργία. Φτιάχνεται με κατσικάκι (ιστικό) και με μια περίτεχνη γέμιση με ρύζι και συκωταριά. Το κατσικάκι αφού ραφτεί τοποθετείται σε σχήμα εμβρύου πάνω σε κληματόβεργες μέσα σε ένα πήλινο σκεύος το μουούρι, σκεπάζεται ερμητικά με το καπάκι αφού σφραγίζεται περιμετρικά με ζύμη και μπαίνει στο ξυλόφουρνο για να ψηθεί όλο το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου. Σπινιάλο είναι μια τεχνική διατήρησης της φούσκας σε θαλασσινό νερό, μυρμιζέλι είναι η τυπική σαλάτα της Καλύμνου και υριστές ή γυριστές είναι οι λουκουμάδες του νησιού.

Και βέβαια υπάρχουν τα ρεβίθια χοντροκομμένα για να ακούγονται στη γεύση, με κρεμμύδια και με την προσθήκη δυόσμου και αλευριού γίνονται εξαίρετοι ρεβιθοκεφτέδες!

Blue Star - Serviroume Aigaio

Προϊόντα της Καλύμνου

blue star ferries sponsor

Αλίπαστα

Kalymnos Sea Food - Κάλυμνος - Greek Gastronomy Guide

Μετά από σειρά πειραματισμών η Kalymnos Sea Food, όπως είναι ο εμπορικός τίτλος του Γυναικείου Συνεταιρισμού Υπαπαντή, έχει καταλήξει σε μια μεγάλη σειρά προϊόντων σε παστά από διαφορετικά αλιεύματα. Την καρδιά μας έκλεψε η πάστα μελάνι χταποδιού, ενώ ξεχωρίζουν το φιλέτο καπνιστού τόνου Alalunga σε λάδι, τo φιλέτο παστού-καπνιστού ξιφία που είναι επίσης νόστιμος μεζές. Άλλα προϊόντα είναι το φιλέτο παστής σαρδέλας, σαρδέλα καπνιστή με αρωματικά (θρύμπη, ρίγανη), σκουμπρί καπνιστό με αρωματικά, γόπα παστή φιλέτο, παλαμίδα παστή-καπνιστή, λευκός τόνος βραστός, αυγοτάραχο ξιφία, χταπόδι ξιδάτο σε βάζο.

Σπινιάλο φούσκα

Σπινιάλο φούσκας - Κάλυμνος - Greek Gastronomy Guide

Οι βουτηχτάδες του νησιού καθώς βουτούσαν για τα σφουγγάρια συναντούσαν τις φούσκες, όστρακα που δύσκολα αλιεύονται, γιατί είναι καλά καμουφλαρισμένα σε βράχια. Οι Καλύμνιοι τα ξεχώριζαν εύκολα και μαζί με τα σφουγγάρια τα φέρναν στο καΐκι. Εκεί μαλακές σαν σκληρό σφουγγάρι όπως ήταν οι φούσκες, τις ανοίγαν με μια εγκάρσια μαχαιριά και εκεί αποκαλυπτόταν το υπέροχο κιτρινοπορτοκαλή τους περιεχόμενο. Κατά την διάρκεια του ταξιδιού τους οι σφουγγαράδες παίρναν μαζί τους τα μπουκάλια γεμάτα με ρετσίνα του εμπορίου (Κουρτάκη, Μαλαματίνα) και τα επιστρέφαν πάλι γεμάτα με το σπινιάλο φούσκας. Παρατηρήστε με τι τέχνη έχει σφραγιστεί ο φελλός με το δίχρωμο σχοινάκι, και το σταυρωτό μπλέξιμο.

Παξιμάδια

Παξιμάδια - Κάλυμνος: Γαστρονομικός Προορισμός - Greek Gastronomy Guide

H τοπική σαλάτα της Καλύμνου το Μιρμιζέλι έχει σαν βάση τα τοπικά παξιμάδια. Οι κρίθινες τυπικές κουλούρες της Καλύμνου, διατίθενται κυρίως στον ξυλόφουρνο-παραδοσιακό αρτοποιείο της οικογένειας Γλυκοκαλάμου στην Πόθια και ο φούρνος του Τάλλια, και όπως μας πληροφόρησαν αν δεν βραχούν δεν τρώγονται με τίποτα (συνοδεύαν τους Καλύμνιους σφουγγαράδες στο ταξίδι τους και έπρεπε για να διατηρηθούν εβδομάδες, για αυτό ήταν καλοψημένοι). Μουσκεμένοι όμως είναι νοστιμότατοι κυρίως λόγω του γλυκάνισου, της μαστίχας και του μαυροσούσαμου.

Blue Star - Serviroume Aigaio

Εδέσματα της Καλύμνου

blue star ferries sponsor

Χταποδοκεφτέδες

Χταποδοκεφτέδες - Κάλυμνος: Γαστρονομικός Προορισμός - Greek Gastronomy Guide

Οι χταποδοκεφτέδες είναι ο αγαπημένος παραδοσιακός ουζομεζές της Καλύμνου. Το χταπόδι κοβόταν με δυο μαχαίρια σε κιμά (κιτισμένο) – τώρα άλλοι το βάζουν στο μπλέντερ, οι μερακλήδες όμως το χοντροκόβουν στο χέρι – και μετά αναμειγνύεται με τα κρεμμυδάκια, την ψίχα του ψωμιού, σκόρδο, θρίμπη, αλάτι, πιπέρι και αλεύρι για το ελαφρό πανάρισμα.

Τηγανίτες

Τηγανίτες - Κάλυμνος: Γαστρονομικός Προορισμός - Greek Gastronomy Guide

Οι γυριστές, υριστές ή κουλουράτες ήταν το γλυκό που κάναν οι νοικοκυρές της Καλύμνου για να μοιραστούν τις χαρές τους και τις λύπες τους. Μοιράζονταν σε γάμους, πανηγύρια αλλά και για το συχώριο των πεθαμένων. Με τα υλικά της φτώχιας αλεύρι, μαγιά, ξύσμα και χυμό πορτοκαλιού, ούζο, ζάχαρη, αλάτι, λίγο μαστίχα, τηγάνισμα στο ελαιόλαδο και φυσικά περίχυμα με το περίφημο μέλι της Καλύμνου.

Μιρμιζέλι

Μιρμιζέλι - Κάλυμνος: Γαστρονομικός Προορισμός - Greek Gastronomy Guide

Η τυπική σαλάτα της Καλύμνου, τη σαλάτα της φαμίλιας, το μυρμιζέλι. Φτιάχνεται με βάση τις παραδοσιακές κρίθινες κουλούρες – είναι θεόξερες και σπάνε δόντια αν δεν βραχούν! – ντομάτες κομμένες σε μικρούς κύβους, ντομάτες -βεργάκι- ξυσμένες στον τρίφτη, ελαιόλαδο, ελιές, κοπανιστή (που εδώ δεν έχει καμία σχέση με των Κυκλάδων γιατί δεν έχει υποστεί καμία ζύμωση, πιο πολύ μοιάζει με την τυροβολιά της Μυκόνου, ή με μια φρέσκια μυζήθρα), αλάτι, ρίγανη και λίγα χόρτα ωμά εποχής π.χ. ρόκα.

Φύλλα

Φύλλα, ντολμάδες - Κάλυμνος: Γαστρονομικός Προορισμός - Greek Gastronomy Guide

Οι ντολμάδες στην Κάλυμνο λέγονται φύλλα και φτιάχνονται είτε με αμπελόφυλλα είτε με τα αφράτα λάχανα του νησιού. Τις περισσότερες φορές μαγειρεύονται και τα δυο είδη μαζί στην κατσαρόλα. Παλιά όταν δεν υπήρχαν ψυγεία για την συντήρηση των αμπελόφυλλων που έπρεπε να μαζευτούν την άνοιξη όταν φύλλα ήταν τρυφερά, τα περνούσαν με βελόνα και τα στέγνωναν στον ήλιο (φυσική αποξήρανση) και μετά τα συντηρούσαν στην σκιά μέχρι να τα μαγειρέψουν. Στην Κάλυμνο σ’ αντίθεση με τα κοντινά νησιά της Δωδεκανήσου (Κως, Ρόδος, Σύμη) οι ντολμάδες δεν είναι μικροσκοπικοί και μακρόστενοι (γιαπράκια), έχουν σχήμα πλατύ και στρογγυλό και μοιάζουν με κεφτέδες, ονομάζονται δε φύλλα.

Το Greek Gastronomy Guide στην Κάλυμνο

Γνωρίστε τους σημαντικότερους Παραγωγούς, Ταβέρνες και Αξιοθέατα της Καλύμνου μέσα από το Greek Gastronomy Guide.
Blue Star - Serviroume Aigaio

Blue Star Ferries - Σερβίρουμε Αιγαίο

Κάντε κλικ στα αστεράκια και ταξιδέψτε με την Blue Star Ferries σε γαστρονομικούς προορισμούς στο Αιγαίο!

blue star ferries sponsor

error: Alert: Πνευματική ιδιοκτησία GGG !!